Emoties in je hersenen

Het is maar goed dat we in staat zijn emoties bij andere mensen te herkennen. Dan weten we namelijk hoe we daarop kunnen reageren. Ook aan de telefoon lukt dit behoorlijk goed. Uit iemands stem valt over het algemeen wel af te leiden of iemand bijvoorbeeld boos, blij of zenuwachtig is.
De emotieherkenning in een stem is terug te vinden in de hersenen. Een bepaald stukje brein wordt actief bij het horen van emotioneel uitgesproken woorden, maar doet niets als er geen emotie aan de tekst is gekoppeld. Maar hoe leidt je nou uit die plaatjes van de hersenen af om welke emotie het gaat? Het ‘emotieherkenningsdeel’ wordt namelijk actief bij alle emoties.

Patronen
Thomas Ethofer en collega’s van de Universiteit van Geneva schrijven in Current Biology dat ze dit probleem hebben opgelost. Hiervoor hebben ze Multivariabele Patroon Analyse (MVPA) gebruikt. Dat is een techniek waarbij de onderzoekers op een MRI-scan niet alleen kijken naar óf bepaalde gebieden in de hersenen actief worden, maar ook in welke volgorde en in welke mate dit gebeurt.

Ethofer vergelijkt het met een puzzel met zwarte en witte stukjes. Als je alleen de stukjes ziet weet je niet of het om een zebra of een zebrapad gaat, maar als je ze combineert, volgt het antwoord. Hetzelfde geldt voor de manier waarop de hersenen actief worden bij het horen van emoties.

Onzintaal
22 proefpersonen luisterden naar zogenaamde pseudowoorden (onzintaal). Om precies te zijn luisterden zij naar de zin: “Ne kalibam sout molem”. Op deze manier kunnen de proefpersonen geen emotie aan de betekenis van de tekst te koppelen. Deze nonsens-zin kregen ze boos, verdrietig, blij, opgelucht en neutraal uitgesproken te horen.

Onderscheid
Zoals verwacht was de herkenning van de emotionele lading terug te zien in het brein, maar waar eerst geen onderscheid te maken viel tussen de emoties, bleek de MVPA uitkomst te bieden. Iedere emotie heeft zijn eigen patroon van hersenactivatie. Boosheid, verdriet, opluchting en blijdschap laten dus verschillende sporen achter in de hersenen.

Deze kennis kan volgens de onderzoekers toegepast worden om uit te vinden hoe mensen met een psychiatrische stoornis (zoals schizofrenie of manische depressiviteit) met emoties omgaan. Verder zijn Ethofer en collega’s ook erg benieuwd of deze techniek ook uitsluitsel biedt bij het herkennen van emoties met andere zintuigen zoals reuk en zicht.

(Bron: Thomas Ethofer e.a., ‘Decoding of emotional information in voice-sensitive cortices’, in: Current Biology, 19, 12, 23 juni en Noorderlicht)